Objawy oczne stwardnienia rozsianego

Stwardnienie rozsiane (Sclerosis Multiplet - SM) jest schorzeniem ośrodkowego układu nerwowego, tzn. mózgowia i/albo rdzenia kręgowego. Przyczyna powstania tej choroby nie jest znana. Wydaje się, że pewną rolę odgrywają czynniki dziedziczne, środowiskowe oraz wirusy.

Symptomy i diagnozowanie stwardnienia rozsianego

Stwardnienie rozsiane rzadko przebiega w sposób bezobjawowy, a typowe zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym wykrywa się przypadkowo podczas badania rezonansu magnetycznego. W celu rozpoznania stwardnienia rozsianego należy także wykonać badanie płynu mózgowo-rdzeniowego oraz badanie wzrokowych potencjałów wywołanych. W badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego u chorych z SM stwierdza się podwyższoną ilość białka całkowitego i zwiększoną ilość przeciwciał. Badanie potencjałów wywołanych pozwala wykryć uszkodzenia nerwów.


W większości przypadków występują pojedyncze rzuty choroby trwające kilka tygodni, po czym objawy się wycofują całkowicie lub pozostają niewielkie ubytki neurologiczne. Najczęściej pierwsze objawy chorób oczu pojawiają się młodym wieku. Proces chorobowy obejmuje zazwyczaj różne miejsca w ośrodkowym układzie nerwowym. W początkowym okresie objawy wycofują się niemal całkowicie, niestety, w miarę trwania choroby w coraz większym stopniu objawy pozostają. Nasila się spastyczność, nawet bez występowania nowych rzutów choroby.

Istnieje kilka typowych lokalizacji ognisk demielinizacyjnych, dających najczęstsze objawy, takie jak:

• zapalenie pozagałkowe nerwu wzrokowego,

• porażenie międzyjądrowe,

• oczopląs,

• niezborność móżdżkowa,

• drżenie zamiarowe,

• parapareza kurczowa,

• kurczowo-ataktyczne upośledzenie chodu.

Pierwsze objawy stwardnienia rozsianego - zapalenie pozagałkowe nerwu wzrokowego i zaburzenia ruchów gałek ocznych. Objawem, który pojawia się często jako pierwszy, rozpoczynający chorobę oczu, jest zapalenie pozagałkowe nerwu wzrokowego. Charakterystyczne jest znaczne pogorszenie wzroku, zazwyczaj jednostronne, które narasta w ciągu kilku dni. Objawom może towarzyszyć ból gałki ocznej i zaburzenia widzenia w trakcie poruszania gałką oczną. W niektórych przypadkach, w ciągu 3-4 tygodni, może dojść do zaniku nerwu wzrokowego. Zazwyczaj jednak po 1-2 tygodniach dochodzi do poprawy widzenia lub do całkowitego odzyskania wzroku.

Zapalenie pozagałkowe nerwu wzrokowego jest bardzo ważnym objawem, gdyż w ciągu kolejnych lat od wystąpienia u około 1/3 pacjentów rozwijają się inne objawy stwardnienia rozsianego. Należy w tym miejscu podkreślić, iż sytuacja ta dotyczy jednostronnego zapalenia nerwu. W przypadku obustronnego zapalenia, u dorosłych rzadko, a u dzieci nigdy, nie wystąpiły objawy stwardnienia rozsianego.

Kolejny ważny objaw to zaburzenia ruchów gałek ocznych. Objaw ten związany jest z upośledzeniem czynności unerwienia mięśni gałkoruchowych. Pacjenci zgłaszają podwójne widzenie, szczególnie przy ruchach gałek ocznych i oczopląs. W początkowym etapie choroby podwójne widzenie zazwyczaj przemija, oczopląs natomiast zwykle pozostaje jako objaw stały.

Jak leczyć stwardnienie rozsiane?

Leczenie stwardnienia rozsianego zależy od jego przebiegu klinicznego. W leczeniu rzutów stosuje się glikokortykosteroidy. W okresie pomiędzy rzutami stosuje się leczenie immunosupresyjne.