Dioptrie. Ocena ostrości widzenia

Dioptrie określają zdolność oka do ostrego widzenia. Jest to jednostka miary, za pomocą której   wyraża się zdolność skupiania promieni słonecznych na siatkówce oka. Wymiarem dioptrii jest odwrotność metra. Dodatnie liczby oznaczają soczewki skupiające, natomiast liczby ujemne – soczewki rozpraszające. Dioptrie najczęściej używane są właśnie w okulistyce do określenia rodzaju szkieł w okularach korekcyjnych. Aby dowiedzieć się, czy jesteś krótkowidzem, czy dalekowidzem, musisz poddać się ocenie ostrości widzenia.

Badanie wzroku – ocena ostrości widzenia

Zaburzenia widzenia i choroby oczu zazwyczaj odkrywane są przy najbardziej tradycyjnym badaniu okulistycznym, jakim jest badanie ostrości wzroku. Ocena ostrości widzenia przeprowadzana jest przy pomocy tablic ze specjalnie dobranymi znakami. Mogą być nimi litery, cyfry, znaki kół z przerwami w różnych kierunkach. Badanie wzroku u dzieci zwykle przebiega z wykorzystaniem tablic okulistycznych z różnymi obrazkami lub z czarnymi rysunkami dłoni o rozstawionych palcach.

Znaki ułożone są w dziesięć rzędów, przy czym ich wielkość zmniejsza się ku dołowi. Przy każdym rzędzie znajduje się liczba, oznaczająca w metrach odległość, z jakiej oko zdrowe widzi ostro dany rząd znaków. Ocenę ostrości widzenia określa się według wzoru: V= d/D, gdzie V oznacza ostrość wzroku, d – odległość badanego od tablicy, a D – odległość, z której oko zdrowe prawidłowo czyta rząd znaków. Ostrość wzroku wyrażana jest w jednostkach zwanych dioptriami.

Na ile dobrze widzisz, czyli ...dioptrie

Okulista, przeprowadzając badanie wzroku, prosi pacjenta o czytanie kolejno ułożonych znaków – od największych do najmniejszych. Aby ocena ostrości widzenia była miarodajna, pacjent powinien w czasie badania zgłaszać ewentualne problemy z odczytywaniem znaków i zaburzenia widzenia. Np. astygmatyzm podczas badania wzroku można stwierdzić tylko wówczas, gdy pacjent zgłosi „anomalie w widzeniu”. Przerwy w kółkach na tablicach okulistycznych przez astygmatyków są często niedostrzegane.

Jeśli pacjent z odległości 5 metrów czyta prawidłowo najniższy rząd znaków oznaczony D=5, to jego ostrość wzroku wynosi V=5/5 – jest to ostrość prawidłowa. Gdy z odległości 5 metrów czyta rząd znaków oznaczony D=25, to jego ostrość widzenia wynosi V=5/25. Oznacza to, że jest krótkowidzem, a jego wada wzroku wynosi -5 dioptrii. Do skorygowania tej wady potrzeba okularów korekcyjnych o soczewkach rozpraszających. Ich moc określa się właśnie w dioptriach ze znakiem – (minus).

Właściwe okulary korekcyjne to połowa sukcesu w korygowaniu wad wzroku. Ich prawidłowy dobór zależy przede wszystkim od oceny ostrości widzenia. Dioptrie ułatwiają optykowi wstawienie do okularów szkieł o właściwej dla pacjenta mocy skupiania bądź rozpraszania (w zależności od choroby oczu) wiązki promieni słonecznych.   

Należy pamiętać, że ocena ostrości wzroku powinna być przeprowadzana dla każdego oka z osobna. Najczęstsze wady wzroku, a więc astygmatyzm, krótkowzroczność i nadwzroczność, można leczyć za pomocą okularów korekcyjnych lub soczewek kontaktowych o odpowiednich wartościach dioptrii.